Xã hội hóa đầu tư chợ truyền thống: Giải pháp tất yếu từ thực tiễn tại Huế

Xã hội hóa chợ truyền thống đang trở thành hướng đi quan trọng trong bối cảnh hệ thống chợ tại nhiều địa phương, trong đó có thành phố Huế, bộc lộ rõ những hạn chế về hạ tầng, quản lý và hiệu quả khai thác.

Tại hội thảo “Phát triển chợ truyền thống tại thành phố Huế”, các cơ quan quản lý và chuyên gia đã cùng nhìn nhận thực trạng và đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống chợ trong giai đoạn tới.

Hệ thống chợ xuống cấp, vận hành kém hiệu quả

Hiện nay, thành phố Huế có 145 chợ, phần lớn do Nhà nước quản lý. Dù đã được đầu tư trong nhiều năm, nhưng nhiều chợ đang trong tình trạng xuống cấp, chưa đáp ứng các tiêu chuẩn về phòng cháy chữa cháy, vệ sinh môi trường và an toàn vận hành.

Nguồn thu từ chợ hạn chế trong khi chi phí duy tu, bảo trì ngày càng lớn khiến hiệu quả khai thác chưa cao. Bên cạnh đó, năng lực quản lý tại một số địa phương còn yếu, dẫn đến tình trạng vận hành thiếu đồng bộ, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh của tiểu thương.

Không chỉ vậy, chợ truyền thống còn chịu áp lực cạnh tranh từ thương mại điện tử và các mô hình bán lẻ hiện đại, khiến lượng khách có xu hướng suy giảm.

Ngân sách hạn chế, khó tạo đột phá

Thực tế cho thấy, việc tiếp tục đầu tư nâng cấp hệ thống chợ bằng nguồn vốn ngân sách đang gặp nhiều khó khăn. Nhu cầu cải tạo, nâng cấp ngày càng lớn trong khi khả năng cân đối vốn của địa phương còn hạn chế.

Điều này đặt ra yêu cầu phải tìm kiếm các nguồn lực mới để phát triển hạ tầng chợ theo hướng đồng bộ, an toàn và hiệu quả hơn.

Xã hội hóa – hướng đi tất yếu

Trong bối cảnh đó, xã hội hóa chợ truyền thống được xác định là giải pháp quan trọng nhằm huy động nguồn lực từ doanh nghiệp, hợp tác xã tham gia đầu tư, quản lý và khai thác chợ.

Ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cho rằng, cần chuyển đổi từ mô hình chợ do Nhà nước đầu tư, quản lý sang mô hình có sự tham gia của các thành phần kinh tế ngoài ngân sách để nâng cao hiệu quả hoạt động.

Việc này không chỉ giúp giảm áp lực ngân sách mà còn tạo điều kiện nâng cấp hạ tầng, cải thiện chất lượng dịch vụ và tăng tính cạnh tranh của chợ truyền thống.

Hoàn thiện cơ chế để thu hút doanh nghiệp

Để đẩy mạnh xã hội hóa, các địa phương cần hoàn thiện cơ chế chính sách, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp tiếp cận quỹ đất, nguồn vốn và tham gia đầu tư.

Bên cạnh đó, việc kết nối doanh nghiệp với các tổ chức tín dụng, xây dựng các mô hình chợ kết hợp thương mại – dịch vụ – du lịch cũng được xem là hướng đi nhằm gia tăng hiệu quả khai thác.

Góc nhìn từ Hiệp hội

Từ thực tiễn tại nhiều địa phương, Hiệp hội Phát triển chợ Việt Nam cho rằng, hệ thống chợ truyền thống hiện nay đang bộc lộ rõ những bất cập khi phần lớn vẫn do Nhà nước đầu tư và quản lý trong khi đã xuống cấp, thiếu đồng bộ và không còn đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về phòng cháy chữa cháy, vệ sinh môi trường cũng như tiêu chuẩn vận hành hiện đại.

Theo Giáo sư, Tiến sĩ Dương Văn Chiến – Chủ tịch Hiệp hội Phát triển chợ Việt Nam, việc duy trì mô hình đầu tư truyền thống trong bối cảnh nguồn lực ngân sách ngày càng hạn chế sẽ khó tạo ra sự cải thiện mang tính căn bản. Thực tế cho thấy, nhu cầu nâng cấp, cải tạo hệ thống chợ trên cả nước là rất lớn, nhưng khả năng đáp ứng từ nguồn vốn công còn nhiều hạn chế.

Ông Chiến nhấn mạnh, xã hội hóa đầu tư chợ không chỉ là giải pháp tình thế mà cần được xem là định hướng dài hạn, nhằm huy động nguồn lực từ khu vực doanh nghiệp tham gia đầu tư, quản lý và khai thác chợ theo hướng chuyên nghiệp, hiệu quả hơn. Việc chuyển đổi này không chỉ góp phần giảm áp lực ngân sách mà còn tạo điều kiện nâng cao chất lượng hạ tầng, cải thiện môi trường kinh doanh và đảm bảo các tiêu chuẩn an toàn trong hoạt động chợ.

Cùng quan điểm, ông Dương Thanh Sơn – Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp Hội cho rằng, việc huy động nguồn lực từ khu vực tư nhân không chỉ giải quyết bài toán vốn mà còn góp phần nâng cao chất lượng quản lý, vận hành, đảm bảo các tiêu chuẩn về phòng cháy chữa cháy, vệ sinh môi trường trong hoạt động chợ.

Theo ban truyền thông