Chợ Thành Công xuống cấp: Bài toán cải tạo và những vướng mắc trong chuyển đổi mô hình

Chợ Thành Công xuống cấp sau gần 20 năm, đặt ra bài toán cải tạo và chuyển đổi mô hình gắn với xã hội hóa đầu tư.

Chợ Thành Công xuống cấp: Vướng mắc chuyển đổi và bài toán xã hội hóa

Chợ Thành Công xuống cấp đang trở thành vấn đề được nhiều tiểu thương và người dân quan tâm khi công trình sau gần 20 năm sử dụng đã bộc lộ hàng loạt hạn chế về hạ tầng, môi trường và an toàn. Trong khi đó, kế hoạch chuyển đổi chợ thành trung tâm thương mại được đề xuất từ nhiều năm trước vẫn chưa có lộ trình rõ ràng, khiến tiểu thương rơi vào trạng thái lo lắng, thiếu ổn định trong kinh doanh.

Thực trạng tại đây không chỉ phản ánh sự xuống cấp của một khu chợ cụ thể mà còn cho thấy những bất cập trong quá trình cải tạo, chuyển đổi mô hình chợ truyền thống tại nhiều đô thị lớn hiện nay.

Chợ Thành Công xuống cấp sau thời gian dài khai thác

Hình thành từ những năm 1990 và được cải tạo vào năm 1995, chợ Thành Công gắn bó với đời sống của nhiều thế hệ cư dân khu vực Ba Đình. Đây là một trong những khu chợ có vai trò quan trọng trong việc cung cấp thực phẩm và hàng hóa thiết yếu cho người dân khu tập thể Thành Công và các khu vực lân cận.

Tuy nhiên, sau nhiều năm khai thác, chợ Thành Công xuống cấp rõ rệt. Các kios có diện tích nhỏ, chỉ khoảng 8 m², khiến không gian buôn bán trở nên chật chội, thiếu tiện nghi.

Đặc biệt, nhiều hạng mục như mái che, hệ thống thoát nước đã hư hỏng. Khi xảy ra tình trạng dột nước hoặc tắc cống, tiểu thương buộc phải tự bỏ chi phí sửa chữa để duy trì hoạt động kinh doanh.

Hạ tầng yếu kém ảnh hưởng trực tiếp đến tiểu thương

Không chỉ dừng lại ở việc xuống cấp, chợ Thành Công xuống cấp còn tác động trực tiếp đến hoạt động buôn bán.

Khu vực bán quần áo, giày dép nằm trong tòa nhà chính của chợ xuất hiện nhiều vị trí mái thủng, ánh sáng yếu, khiến không gian kinh doanh trở nên kém hấp dẫn. Mặc dù lối đi rộng, người mua có thể đi xe máy vào tận kios, nhưng điều này không đủ bù đắp cho những bất tiện về môi trường kinh doanh.

Nhiều tiểu thương cho biết, việc duy trì hoạt động trong điều kiện hạ tầng xuống cấp khiến họ gặp nhiều khó khăn, đặc biệt trong mùa mưa khi tình trạng dột nước diễn ra thường xuyên.

Kế hoạch chuyển đổi kéo dài, thiếu minh bạch thông tin

Một trong những vấn đề lớn nhất hiện nay là kế hoạch chuyển đổi chợ Thành Công xuống cấp thành trung tâm thương mại đã được đưa ra từ năm 2007 nhưng đến nay vẫn chưa được triển khai.

Theo phương án, dự án trung tâm thương mại – chợ Thành Công sẽ gồm nhiều tầng chức năng, kết hợp giữa chợ truyền thống, trung tâm thương mại và văn phòng cho thuê, với tổng mức đầu tư lên tới hàng trăm tỷ đồng.

Tuy nhiên, quá trình triển khai gặp nhiều vướng mắc, đặc biệt là vấn đề thiết kế và sự đồng thuận của người dân.

Đáng chú ý, nhiều tiểu thương cho rằng họ không được cung cấp đầy đủ thông tin, dẫn đến tâm lý lo ngại và phản đối.

Tiểu thương lo mất sinh kế khi chuyển đổi mô hình

Đối với nhiều tiểu thương, việc chợ Thành Công xuống cấp cần được cải tạo là điều cần thiết. Tuy nhiên, họ lo ngại rằng việc chuyển đổi sang trung tâm thương mại sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế.

Các ngành hàng như thực phẩm tươi sống vốn phù hợp với mô hình chợ truyền thống có thể khó thích nghi trong không gian trung tâm thương mại hiện đại.

Bài học từ một số chợ đã chuyển đổi trước đó cho thấy, không phải mô hình nào cũng thành công. Nếu không có phương án phù hợp, tiểu thương có thể mất khách hàng, thậm chí phải ngừng kinh doanh.

Những vướng mắc trong quá trình triển khai dự án

Việc triển khai dự án cải tạo chợ Thành Công xuống cấp không chỉ gặp khó khăn về kỹ thuật mà còn vấp phải sự phản đối từ người dân.

Có thời điểm, khi nhà đầu tư tiến hành khảo sát, đưa thiết bị vào khu vực chợ mà chưa thông báo rõ ràng, đã gây bức xúc trong cộng đồng. Chính quyền địa phương sau đó phải yêu cầu dừng hoạt động để ổn định tình hình.

Điều này cho thấy, nếu không có sự minh bạch và đồng thuận, việc cải tạo chợ sẽ rất khó triển khai hiệu quả.

Chợ Thành Công xuống cấp phản ánh bài toán chung

Thực tế, chợ Thành Công xuống cấp không phải là trường hợp cá biệt. Nhiều chợ tại các đô thị lớn hiện nay cũng đang gặp tình trạng tương tự: hạ tầng xuống cấp, quản lý chưa hiệu quả và gặp khó khăn trong quá trình chuyển đổi.

Nguyên nhân chính đến từ việc phụ thuộc vào ngân sách nhà nước, trong khi nguồn lực này ngày càng hạn chế. Bên cạnh đó, mô hình chuyển đổi sang trung tâm thương mại nếu không được nghiên cứu kỹ sẽ dễ dẫn đến thất bại.

Góc nhìn từ Hiệp hội: Xã hội hóa nhưng phải phù hợp thực tế

Từ góc độ chuyên môn, Hiệp hội Phát triển chợ Việt Nam cho rằng, việc cải tạo các chợ xuống cấp như chợ Thành Công là cần thiết, nhưng cần có cách tiếp cận phù hợp.

Giáo sư, Tiến sĩ Dương Văn Chiến – Chủ tịch Hiệp hội Phát triển chợ Việt Nam nhận định, việc đẩy mạnh xã hội hóa là xu hướng tất yếu nhằm huy động nguồn lực từ doanh nghiệp.

Tuy nhiên, theo ông, quá trình này cần được thực hiện trên cơ sở tôn trọng đặc thù của chợ truyền thống, đảm bảo hài hòa lợi ích giữa nhà đầu tư và tiểu thương.

Ở góc độ thực tiễn, ông Dương Thanh Sơn – Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp Hội cho rằng, nếu không có cơ chế minh bạch và lộ trình rõ ràng, việc chuyển đổi sẽ khó đạt được sự đồng thuận từ người dân.

Cần giải pháp đồng bộ để cải tạo chợ Thành Công xuống cấp

Để giải quyết tình trạng chợ Thành Công xuống cấp, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp.

Trước hết, cần công khai thông tin dự án, lấy ý kiến tiểu thương và người dân để tạo sự đồng thuận. Việc cải tạo cần đảm bảo duy trì hoạt động của chợ truyền thống, tránh gây xáo trộn lớn đến sinh kế.

Bên cạnh đó, cần nghiên cứu mô hình phù hợp, có thể kết hợp giữa chợ truyền thống và trung tâm thương mại, nhưng phải đảm bảo tính khả thi.

Từ câu chuyện chợ Thành Công đến bài toán phát triển bền vững

Nhìn rộng hơn, chợ Thành Công xuống cấp đặt ra bài toán lớn về cách thức phát triển hệ thống chợ trong bối cảnh mới.

Nếu chỉ cải tạo hạ tầng mà không thay đổi mô hình quản lý và vận hành, hiệu quả sẽ không bền vững. Ngược lại, nếu chuyển đổi thiếu phù hợp, có thể làm mất đi vai trò của chợ truyền thống.

Do đó, cần một cách tiếp cận cân bằng, vừa nâng cấp hạ tầng, vừa bảo tồn giá trị truyền thống, đồng thời tận dụng nguồn lực xã hội hóa để phát triển hệ thống chợ một cách hiệu quả và bền vững.

Theo ban truyền thông