Nghệ An: Nhiều chợ dân sinh xuống cấp nghiêm trọng, tiểu thương chật vật mưu sinh, cần sớm có giải pháp nâng cấp đồng bộ

Trong bối cảnh hệ thống chợ truyền thống vẫn giữ vai trò quan trọng trong lưu thông hàng hóa và đời sống dân sinh, thực trạng nhiều chợ tại Nghệ An xuống cấp nghiêm trọng đang đặt ra những yêu cầu cấp thiết về cải tạo, nâng cấp và tổ chức lại hoạt động. Đây không chỉ là câu chuyện hạ tầng, mà còn liên quan trực tiếp đến sinh kế của hàng trăm tiểu thương, an toàn của người dân và hiệu quả phát triển kinh tế địa phương.

Theo ghi nhận thực tế, nhiều chợ dân sinh trên địa bàn tỉnh Nghệ An đã hoạt động trong thời gian dài nhưng chưa được đầu tư nâng cấp tương xứng. Hệ thống mái che, khung kết cấu, điện chiếu sáng và các hạng mục phụ trợ đều có dấu hiệu xuống cấp rõ rệt, đặc biệt sau các đợt mưa bão liên tiếp trong năm 2025.

Hạ tầng xuống cấp nghiêm trọng, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn

Tại chợ Quán Lau (phường Trường Vinh), một trong những khu chợ dân sinh quen thuộc của người dân địa phương, nhiều hạng mục đã hư hỏng nặng. Mái tôn bị mục nát, thủng, bong bật; nhiều khu vực phải chằng chống tạm bợ bằng dây thép, cọc gỗ để tránh sập đổ. Mỗi khi mưa lớn kèm gió mạnh, tiểu thương và người dân đều trong trạng thái lo lắng, bởi nguy cơ mất an toàn luôn hiện hữu.

Không chỉ chợ Quán Lau, chợ Hưng Dũng – cũng thuộc phường Trường Vinh – sau gần 30 năm hoạt động đã xuống cấp rõ rệt. Nhiều khu vực mái che bị tốc, thủng sau các đợt bão lớn, phải dùng bạt che tạm. Theo ước tính, hàng trăm ki-ốt tại đây đã bị hư hỏng, gây thiệt hại lên tới hàng tỷ đồng.

Tình trạng này cho thấy, hệ thống chợ dân sinh tại Nghệ An đang đối mặt với nguy cơ xuống cấp đồng loạt, trong khi công tác duy tu, bảo trì chưa theo kịp thực tế.

Tiểu thương “tự cứu mình”, sinh kế bấp bênh

Trong khi chưa có phương án đầu tư nâng cấp từ phía cơ quan chức năng, nhiều tiểu thương buộc phải tự bỏ chi phí để sửa chữa gian hàng. Người lợp lại mái tôn, người căng bạt che mưa nắng nhằm duy trì hoạt động buôn bán.

Tuy nhiên, những giải pháp này chỉ mang tính tạm thời. Khi hệ thống khung sắt, cột chống đã xuống cấp theo thời gian, việc “vá víu” không thể đảm bảo an toàn lâu dài. Tiểu thương phải buôn bán trong điều kiện thiếu ổn định, ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập và đời sống.

Đáng chú ý, nhiều hộ kinh doanh đã gắn bó với chợ hàng chục năm, không có phương án chuyển đổi nghề nghiệp, nên việc chợ xuống cấp kéo dài càng khiến họ rơi vào thế khó.

Hệ lụy lan rộng: Mất trật tự đô thị, giảm sức hút chợ truyền thống

Hạ tầng xuống cấp không chỉ ảnh hưởng đến tiểu thương mà còn tác động đến hành vi tiêu dùng của người dân. Lượng khách đến chợ giảm sút do điều kiện mua bán không đảm bảo, không gian chật hẹp, thiếu an toàn.

Trước thực trạng đó, nhiều tiểu thương đã rời bỏ quầy sạp trong chợ, chuyển ra buôn bán trên vỉa hè, lòng đường. Điều này dẫn đến tình trạng mất trật tự đô thị, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông và gây khó khăn trong công tác quản lý.

Bên cạnh đó, hệ thống điện tạm bợ, dây dẫn chằng chịt cùng mái che xuống cấp cũng làm gia tăng nguy cơ cháy nổ, đặc biệt trong điều kiện thời tiết nắng nóng kéo dài. Đây là rủi ro lớn đối với cả tiểu thương và người dân.

Góc nhìn từ Hiệp hội: Không thể để chợ truyền thống “tụt hậu”

Trước thực trạng trên, Hiệp hội Phát triển chợ Việt Nam cho rằng, việc để các chợ dân sinh xuống cấp kéo dài không chỉ là vấn đề riêng của từng địa phương, mà phản ánh những bất cập chung trong quy hoạch và cơ chế đầu tư hệ thống chợ hiện nay.

Theo Giáo sư, Tiến sĩ Dương Văn Chiến – Chủ tịch Hiệp hội Phát triển chợ Việt Nam, nếu không có giải pháp kịp thời, chợ truyền thống sẽ dần suy giảm vai trò trong hệ thống phân phối hàng hóa.

Ông nhấn mạnh:
“Cần có cơ chế linh hoạt hơn để huy động nguồn lực xã hội hóa, đồng thời ưu tiên cải tạo, nâng cấp các chợ đang xuống cấp nhằm đảm bảo an toàn và duy trì hoạt động kinh doanh ổn định.”

Nhận định này cho thấy, bài toán phát triển chợ không chỉ nằm ở nguồn vốn, mà còn ở cách tiếp cận và tổ chức lại mô hình quản lý.

Cần giải pháp đồng bộ: Từ sửa chữa cấp bách đến quy hoạch dài hạn

Từ thực tế tại Nghệ An, có thể thấy việc cải tạo, nâng cấp chợ dân sinh là yêu cầu không thể chậm trễ.

Trong ngắn hạn, các địa phương cần rà soát, đánh giá mức độ xuống cấp của từng chợ để có phương án sửa chữa, gia cố kịp thời, đảm bảo an toàn cho tiểu thương và người dân.

Về lâu dài, cần xây dựng chiến lược phát triển hệ thống chợ theo hướng hiện đại, đồng bộ và bền vững. Trong đó, việc xã hội hóa đầu tư, kết hợp giữa chợ truyền thống và các mô hình thương mại hiện đại sẽ là hướng đi phù hợp.

Đồng thời, cần nâng cao hiệu quả quản lý, tổ chức lại không gian kinh doanh, đảm bảo vừa giữ được vai trò của chợ truyền thống, vừa đáp ứng nhu cầu tiêu dùng ngày càng cao của người dân.

Hướng tới mô hình chợ hiện đại, an toàn và bền vững

Thực trạng tại Nghệ An cũng là câu chuyện chung của nhiều địa phương trên cả nước. Việc nâng cấp chợ dân sinh không chỉ nhằm cải thiện điều kiện buôn bán, mà còn góp phần xây dựng môi trường thương mại văn minh, an toàn.

Trong bối cảnh kinh tế ngày càng phát triển, nhu cầu tiêu dùng thay đổi, chợ truyền thống cần được “làm mới” để không bị tụt hậu. Điều này đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cơ quan quản lý, doanh nghiệp và chính các tiểu thương.

Theo ban truyền thông